faciō

faciō fēcī (old fut perf. faxo; subj. faxim), factus, ere; imper. fac (old, face); pass. fīō, fierī; pass imper. fī Source etymology: 2 FAC- , to make, construct, fashion, frame, build, erect, produce, compose : Lectulos faciundos dedit, T.: navīs: candelabrum factum e gemmis: de marmore signum, O.: pontem in Arare, Cs.: (fanum) a civitatibus factum, founded , L.: duumviri ad aedem faciendam, L.: statuam faciendam locare: (valvae) ad cludendum factae: comoedias, T.: sermonem: epigramma: verbum, speak : carmina, Iu.: scutis ex cortice factis, Cs.: auri pondera facti, wrought , V.—Of actions, to do, perform, make, carry on, execute : Opus, T.: officium, T.: Si tibi quid feci quod placeat, T.: proelium, join , Cs.: iter, Cs.: clamores: clamor fit: eruptiones ex oppido, Cs.: gradum: imperata, Cs.: promissum, fulfil : iudicium: deditionem, S.: fac periclum in litteris, put (him) to the test , T.: me advorsum omnia, oppose me in everything , T.: omnia amici causā: multa crudeliter, N.: initium, begin : praeter aetatem Facere, work too hard for your years , T.: perfacile factu esse, conata perficere, Cs.— To make, produce, cause, occasion, bring about, bring to pass : turbam, T.: ignem ex lignis: iniuriam, Cs.: causas morae, S.: ducis admirationem, excite , L.: luxuriae modum, impose , S.: fugam ex ripā fecit (i. e. fugavit), L.: somnum, induce , Iu.: metum insidiarum, excite , L.: silentio facto, L.: ne qua eius adventūs significatio fiat, become known , Cs.: faciam ut intellegatis: facito, ut sciam: putasne te posse facere, ut, etc.?: fieri potest, ut recte quis sentiat, it may happen : ita fit, ut adsint, it happens : faciendum mihi est, ut exponam, is incumbent : me Facit ut te moneam, compels , T.: facere non possum, quin mittam, etc., I cannot forbear : di faxint ne sit alter (cui, etc.): fac ne quid aliud cures, take care : domi adsitis, facite, T.: ita fac cupidus sis, ut, etc., be sure : iam faxo scies, T.: nulla res magis talīs oratores videri facit, quales, etc. (i. e. ut viderentur): hoc me Flere facit, O.— To make, acquire, obtain, gather, accumulate, gain, take, receive, incur, suffer : rem, T.: praedam, Cs.: pecuniam: stipendia, earn , S.: corhortīs, form , Cs.: corpus, grow fat , Ph.: viam sibi, force , L.: alqm suum, win as a friend , T.: terram suam, i. e. conquer , Cs.: vitae iacturam, Cs.: naufragium: damnum.— To make, render, grant, give, impart, confer : arbitria, H.: potestatem dicendi: sibi iure iurando fidem, give assurance , Cs.: Romanis animum, inspire , L.: copiam pugnandi militibus, L.: audientiam orationi: cui si libido Fecerit auspicium, i. e. if the whim seize him , H.: cognomen colli, L.: mihi medicinam, administer : nobis otia, V.: alcui dolorem: desiderium decemviros creandi, L.— To celebrate, conduct, give, perform, represent : cenas: res divinas: sacra pro civibus: cui (Iunoni), make offerings : vitulā pro frugibus, make sacrifice , V.: cum pro populo fieret: ut fieret, edere, L. — To practise, follow : naviculariam: mercaturas.— To make, depict, represent, assert, say, pretend : in libro se exeuntem e senatu: pugnam ex auro, V.: me unum ex iis feci, qui, etc., pretended to be : ex industriā factus ad imitationem stultitiae, L.: inpendere apud inferos saxum Tantalo: Fecerat et fetam Procubuisse lupam, V.: facio me alias res agere, make as if.—To suppose, assume, grant, admit (only imper. with obj clause ): fac audisse (Glauciam): fac ita esse: fac (me) velle, V.— To make, constitute, choose, appoint, render : senatum firmiorem vestrā auctoritate: heredem filiam: exercitum sibi fidum, S.: iter factum conruptius imbri, H.: hi consules facti sunt: ex coriis utres fierent, S.: Candida de nigris, O.: si ille factus esset, had been chosen (consul): alqm certiorem facere, inform ; see certus: ne hoc quidem sibi reliqui facit, ut, etc., does not leave himself so much character.—Pass., to become, be turned into, be made : fit Aurum ingens coluber, V.: sua cuique deus fit dira cupido? V.— To put in possession of, subject to, refer to : omnia quae mulieris fuerunt, viri fiunt: omnem oram Romanae dicionis fecit, L.: dicionis alienae facti, L.— To value, esteem, regard, appraise, prize : parum id facio, S.: te maxumi, T.: quos plurimi faciunt: voluptatem minimi: dolorem nihili: istuc Aequi bonique facio, am content with , T.— To do (resuming the meaning of another verb): cessas ire ac facere, i. e. do as I say , T.: oppidani bellum parare: idem nostri facere, S.: ‘evolve eius librum’—‘Feci mehercule:’ bestiae simile quiddam faciunt (i. e. patiuntur): aut facere aut non promisse, Ct.: Sicuti fieri consuevit, to happen , S.— To do, act, deal, conduct oneself : Facere contra huic aegre, T.: tuis dignum factis feceris, will act like yourself , T.: bene: adroganter, Cs.: per malitiam, with malice : aliter, S.: facere quam dicere malle, act , S.: mature facto opus est, prompt action , S. — To act, take part, take sides : idem plebes facit, S.: idem sentire et secum facere Sullam: cum veritas cum hoc faciat, is on his side : nihilo magis ab adversariis quam a nobis: eae res contra nos faciunt: adversus quos fecerint, N.— To arrange, adjust, set : Vela, spread , V.: pedem, brace , V.— To be fit, be useful, make, serve, answer, do : Ad talem formam non facit iste locus, O.: ad scelus omne, O.: Stemmata quid faciunt? avail , Iu.